'Ik ben hier om waar te nemen en deel te nemen'
Een opvallende bezoeker van Lourdes dezer dagen, is Nico Haasbroek, oud-hoofdredacteur van het NOS Journaal en van RTV Rijnmond.
Haasbroek blijkt in het Maria-oord op uitnodiging van een vriend. "Die is bestuurder bij de Vereniging Nederlandse Bedevaarten (organisator van de reis van het bisdom Rotterdam-red.). Hij vroeg me mee te gaan; ik leer nu van hem en hij van mij."
Is de leergierige journalist met persoonlijke motieven op reis, of om beroepsmatige redenen? "Ik ben niet katholiek...," aldus Haasbroek. "Maar het zit er tussenin. Ik ben hier om waar te nemen en deel te nemen." Haasbroek zal hoogstwaarschijnlijk aan het eind van de week een bijdrage sturen naar NRC Handelsblad, waar zijn Lourdes-ervaringen gepubliceerd zullen worden onder het voor de lezers van de krant welbekende kopje ‘Hollands Dagboek’.
Uit het woord ‘dagboek’ blijkt al dat hij niet als een ‘typische, afstandelijke journalist’ op een afstandje zal blijven kijken hoe anderen Lourdes ervaren. "Neem nu wat er allemaal op je afkomt in de openingsmis. Heel indrukwekkend. Je kunt het gerust participerende journalistiek noemen," die Haasbroek in het bedevaartsoord wil bedrijven.
Niet gezegd dat hij alles wat hij meemaakt, als een pelgrim kan ondergaan. "Maar ik zie wel hoe mijn vriend reageert op het wonder van Lourdes als hij bij de grot is. Zijn beleving doet mij ook wat."
Omgekeerd kan Haasbroek zijn vriend het nodige bijbrengen over hoe publiciteit werkt. "Ik heb mijn relaties en kan laten zien hoe processen werken. Hij ziet wat voor mailverkeer er plaatsvindt voor een tv-ploeg besluit het onderwerp te gaan doen. We hebben daar nu volop gesprekken over."
Wat de oud-hoofdredacteur constateert is dat de ‘agenda journalistiek’ steeds verder doorzet. "Dat betekent dat een medium aandacht besteedt aan een item, omdat het nu eenmaal op de agenda staat, maar er eigenlijk niet in slaagt om tot de kern door te dringen." Haasbroek maakte het mee bij een tv- en radiostation dat overwoog om een journalist mee naar Lourdes te sturen. "De hoofdredactie vond het niet goed, omdat dan een journalist een week gemist moet worden. Daar snap ik niets van. De bedevaart is een groot evenement, waar mooie verhalen zijn op te tekenen. Journalisten zijn natuurlijk ook vaak niet-gelovig. Ze zijn bijvoorbeeld bang om de taal van Lourdes niet te begrijpen en spreken. Dat soort mechanismen functioneert." Nu bleef verslaglegging beperkt tot ‘een paar stereotiepe plaatjes van het uitzwaaien’.
Opvallend in Lourdes vindt Haasbroek tot dusver de ‘bijzondere lotsverbondenheid’ die hij onder de mensen ervaart. "Als je hoort hoe mensen tot geloof gekomen zijn of bij de bedevaart zijn betrokken. Ook de mensen die al jaren naar Lourdes komen, als een soort verslaving, en voor hun inzet ook nog geld moeten betalen." Dat zijn in de ogen van Haasbroek bijzondere ervaringen, die de typische eerste Lourdes-indruk van een ‘waarnemer’ – ‘de kuddes in het heiligdom en de souvenirs in het dorp’- in het niet stellen.
"Ik sprak met een mevrouw uit Zutphen die in een verzorgingshuis werkt en mensen uit het huis heeft meegenomen naar Lourdes. Die demente mensen bloeien op. Hoe komt dat? Ze krijgen serieuze aandacht! Dat is iets wat we van Lourdes kunnen leren."
"Dat is het moderne wonder van Lourdes, zoals ik het noem: een andere manier van omgang met mensen. Waarom kan dat in Nederland ook niet?"
Nog zo’n waarneming/ervaring: "Het café Jeanne d’Arc, het Holland House van Lourdes. Daar kom je ’s avond mensen tegen die de hele dag druk zijn geweest met zieken en nu hun vrienden opzoeken en tot soms diep in de nacht in het café plezier hebben." Indrukwekkend, aldus Haasbroek.
Ervaren en ondergaan. Dat zullen de komende dagen voor hem in essentie zijn. "Zoals ik de mis ervaar, waarin je elkaar de vrede wenst. Gemeend. Dat is emotioneel. Dat is ook Lourdes. Ik stel me open en zie wel of het me overkomt."