Bedevaartplaatsen in het bisdom Rotterdam 

Er zijn verschillende bedevaartplaatsen.
Algemene informatie vindt u hieronder. Specifieke informatie vindt u op de websites van de desbetreffende parochie, te vinden door op de link te klikken.

• Brielle - Martelaren van Gorcum
• Delft - Maria van Jesse
• Den Haag - Maria van Eijk en Duinen
• Den Hoorn - Heiligdomsvaart
• Dordrecht - Heilig Hout
• Haastrecht - O.L. Vrouw van Foy
• Schiedam - H. Liduina
• Noordwijk - H. Jeroen
• Waddinxveen - O.L. Vrouw van Waddinxveen
• Zevenhoven - O.L. Vrouw van Lourdes

Daarnaast gaat de jaarlijkse ommegang in Delft terug op een eeuwenoude bedevaarttraditie naar Maria van Jesse.

Brielle – Martelaren van Gorcum

Locatie	Martelaarskerk, Rik 5 (hoek Kloosterweg), Brielle
Adres	Postbus 268, 3230 AG Brielle
Datum	9 juli Nationale Bedevaart: eerste of tweede zaterdag in juli; juni-augustus

Korte schets:
Aan de rand van Brielle, op de grens met het buurtschap Tinte, werden in juli 1572 negentien geestelijken door de watergeuzen langdurig gemarteld en uiteindelijk opgehangen in een schuur van het St. Elisabethklooster. Het waren met name Franciscanen, afkomstig uit Gorinchem (Gorcum). Ze werden opgehangen, omdat ze weigerden hun geloof in de H. Eucharistie en hun trouw aan de Paus op te geven.
In 1867 werden de Martelaren van Gorcum heilig verklaard. Rond diezelfde tijd hebben katholieken de grond gekocht waar de martelaren waren opgehangen. Er werd een houten kapel gebouwd en een binnenplaats gecreëerd, het zogenaamde martelveld. Later is er een grote stenen kerk gezet. Op het martelveld zijn met een betonnen rand de omtrekken aangegeven van de turfschuur, waar de martelaren indertijd gedood werden. In de kerk staat een reliekschrijn met hun beenderen.
‘Den Briel’ is een nationaal bedevaartsoord en de bekendste bedevaartplaats in het bisdom Rotterdam. Het hele jaar door, maar speciaal rond 9 juli trekken katholieken erheen om de Martelaren van Gorcum te gedenken en gesterkt te worden in het geloof.
In het heiligdom hebben ook gedenktekenen van drie ‘jonge’ martelaren uit de vorige eeuw een plaats gekregen. Het betreft:
• de heilige zuster Benedicta van het Kruis (Edith Stein)
• de zalige Karl Leisner en
• de zalige Titus Brandsma.
Zij zijn alle drie martelaren van het nazi-regime en geloofsgetuigen van onze tijd.

Meer informatie 
Website Martelaren van Gorcum 
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland

Delft- Maria van Jesse

Locatie	Mariakapel in de kerk van Maria van Jesse, Burgwal 20, 2611 GJ  Delft
Datum	(zondag na) 12 juni

Korte schets
In 1327 kreeg Machteld, een blinde vrouw uit Den Haag, een droom waarin zij werd aangespoord een bezoek te brengen aan de parochiekerk van Delft (is nu de Oude Kerk). Daar moest zij om genezing bidden bij het nieuwe Mariabeeld. Na haar wonderbaarlijke genezing werd een dankprocessie gehouden, die jaarlijks werd herhaald. Deze ommegang werd op den duur de belangrijkste religieuze plechtigheid van het jaar. Dan vond ook de Delftse jaarmarkt met een kermis plaats. Het Mariabeeld overleefde de Beeldenstorm van 1566, maar verdween in 1572. Daarmee kwam ook aan de verering een einde.
In 1929 organiseerden leden van de Delftse studentenvereniging ‘Sanctus Virgilius’ voor het eerst weer een ommegang ter ere van Maria van Jesse, op de traditionele datum: de zondag na Sint Odulphus. Sindsdien vindt er elk jaar een ommegang plaats. In 1939 richtten de parochies van Delft het Gilde Maria van Jesse op om de continuïteit van de organisatie te waarborgen.
Ook in 1939 werd een eikenhouten Mariabeeld aangeschaft, dat redelijk voldeed aan de beschrijving van het Mariabeeld uit de Oude Kerk. Het beeld is waarschijnlijk gemaakt tussen 1330 en 1340 in de omgeving van Keulen. Het staat nu in een apart toegankelijke kapel aan de westzijde, met ingangen aan de Jozefstraat en in de kerk. De meeste bedevaartgangers komen individueel.
De Maria van Jesse-ommegang start op de zondagochtend na 12 juni om 9.45 uur bij de Sint Hippolytuskapel en voert via een historische route langs de Oude en Nieuwe Kerk naar de Maria van Jessekerk. Daar wordt de eucharistie gevierd.

Meer informatie
Website Delftse Ommegang
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland

Den Haag – Maria van Eik en Duinen

Locatie	ruïne van de parochiekerk op de Algemene Begraafplaats Oud Eik en Duinen, Laan van Eik en Duinen 38, Den Haag
Datum	Hemelvaartsdag (sinds 1988)

Korte schets
Er is niet veel bekend over de verering tijdens de Middeleeuwen in het bij Den Haag gelegen dorpje Eik en Duinen. Waarschijnlijk was het een combinatie van de verering voor een splinter van het H. Kruis en voor Maria, in het bijzonder O.L. Vrouw van de Zeven Weeën (Moeder van Smarten) Mogelijk ging het om een wonderdoend Mariabeeld. In 1580 besloten de Staten van Holland de bedevaart met wortel en tak uit te roeien. Ondanks hevige protesten van de katholieken ter plaatse werd de kerk in 1581 afgebroken.
Desondanks bleef de plek pelgrims aantrekken in de daarop volgende eeuwen. Veel katholieken uit Den Haag en omgeving lieten er zich ook begraven.
In de twintigste eeuw zijn verschillende initiatieven genomen om de bedevaart nieuw leven in te blazen. Sinds 1988 wordt in de vroege ochtend van Hemelvaartsdag een stille tocht gehouden vanaf de huidige Jacobuskerk aan de Parkstraat naar de ruïne op Oud Eik-en-Duinen. Onderweg worden voor de gebeden zeven intenties aangeboden, telkens naar aanleiding van een plaats die men passeert.

Meer informatie
Website Sint Jacobus
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland

Den Hoorn – Heiligdomsvaart St Cornelius

Route	vanuit de H.H. Antonius en Corneliuskerk, Hoornseweg 12, Den Hoorn, naar de Maria van Jessekerk, Burgwal 20, Delft
Datum	tweede zondag van september

Korte schets
In de Middeleeuwen kenden Delft en het Westland verschillende bedevaartplaatsen, processies en ommegangen. Het bekendste voorbeeld is de verering van Maria van Jesse. Andere devoties betroffen Sint Joris (met een processie door het St Jorisgilde van De Lier naar Delft op 23 april) en Sint Cornelius (met al in de 9e eeuw een kerk in Honselersdijk en in de 14e eeuw een kapel net buiten de stadsmuur van Delft. Die kapel is verloren gegaan bij de stadsbrand van 1536). Als beschermer van het vee en de veehouders bleef Cornelius in het Westland vereerd worden.
In 1924 werd in Den Hoorn een Corneliusbroederschap opgericht, in 1990 omgevormd tot het ‘Gezelschap van Sint Cornelius’. Vanaf dat jaar organiseert dit Gezelschap een jaarlijkse Heiligdomsvaart vanuit Den Hoorn naar Delft. Deze tocht volgt tot aan de Delftse Binnenwatersloot de route van de oude Sint Jorisprocessie. In de binnenstad wordt een deel van de route van de eveneens Middeleeuwse Reliekenprocessie gelopen. Onderweg passeert men een aantal historische halteplaatsen met gelegenheid voor overweging en gebed. De tocht voert langs kerken van verschillende kerkgenootschappen en wordt afgesloten met een gebedsdienst in de Maria van Jessekerk.

Meer informatie
http://www.antonius-cornelius.nl/cornelius/index.htm

Dordrecht - Heilig Hout

Locatie	St Antoniuskerk, Burg. De Raadtsingel 45, 3111 JG  Dordrecht
Datum	zondag na 29 juni

Korte schets
In het begin van de 15e eeuw schonk Claes Scoutet, een Brugse burger van Dordtse afkomst, een deel van het Heilig Kruis (‘Heilig Hout’) aan de Grote of O.L. Vrouwekerk. Hij zou deze reliek persoonlijk hebben meegebracht van een reis naar het Nabije Oosten. De verering van deze reliek kreeg een bijzondere impuls, toen hij ongeschonden werd teruggevonden na de grote stadsbrand van 28/29 juni 1457. Dit was het begin van een lange reeks wonderen. Een mirakelboek vermeldt er 175. Vanaf 1458 werd ook jaarlijks op de zondag na Petrus en Paulus (29 juni) een ommegang door de stad gehouden, de zogeheten Kleine Ommegang.
In 1572 verdween de reliek.
In 1953 kreeg de nieuwe O.L. Vrouwekerk aan de Brouwersdijk een kruisreliek, die afkomstig zou zijn van het oorspronkelijke Dordtse H. Hout. Sinds 1957 werd jaarlijks een processie in de kerk gehouden, eerst op de oorspronkelijke datum, later op Goede Vrijdag.
Na sluiting van deze kerk in 2003 werd de reliek overgebracht naar de Antoniuskerk.
In 2006 hebben Dordtenaar Jan Wiersma en pastor Nico Hofstede de verering van het Heilig Hout nieuw leven ingeblazen. Jaarlijks vindt nu op de zondag na 29 juni de viering van het H. Hout in Dordrecht plaats, met lof en processie, en is er een feestmarkt op het kerkplein.

Meer informatie
Website Katholiek Dordrecht
J.M. Wiersma, De mirakelen van het H. Hout van Dordrecht
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland:

Haastrecht – O.L. Vrouw van Foy (Maria ter Weghe)

Locatie	St. Barnabaskerk, Grote Haven 10, 2851 BM  Haastrecht
Datum	18 oktober

Korte schets
De verering van Maria ter Weghe richt zich op een Mariabeeld dat in 1647 naar Haastrecht werd overgebracht. Het is een kopie van een wonderdadig beeldje dat in 1609 was gevonden in een eik in Foy, een gehucht in de buurt van Dinant (België). De Jezuïeten die een college hadden in Dinant, beijverden zich zeer voor de devotie tot O.L. Vrouw van Foy. Ze zonden kopieën naar veel plaatsen, onder meer ook naar Oudewater en Rotterdam. In Haastrecht hadden de Jezuïeten ook een statie.
Het eerste wonder dat aan de Haastrechtse Maria wordt toegeschreven, betreft de genezing van een verlamde vrouw uit Gouda, Geertrui Bik. Die genezing vindt plaats op 18 oktober 1647, nadat haar dienstbode het beeld tegen haar rechterzij had gelegd. In de jaren erna vinden verschillende wonderlijke genezingen, gebedsverhoringen en bekeringen plaats. Soms wordt het beeldje verplaatst: naar een kraamvrouw in Oudewater of een koestal waar een besmetting heerst. Later wordt het beeldje steeds vaker naar zieken gebracht. Vandaar de naam ‘Maria ter Weghe’: Maria die op weg gaat.
Tot 1877 bleef het beeldje in een kapel aan de Hoogstraat. Daarna wordt het overgebracht naar de Barnabaskerk, waar het een plaats kreeg op het Maria-altaar.
De devotie was het sterkst tijdens de twee wereldoorlogen. Het beeldje werd gestolen op 2 mei 1962. Aanvankelijk werd het beeldje vervangen door een foto, later kocht men in Foy een kopie. Na een kleine dip is de verering weer opgeleefd.
De verering van Maria ter Weghe heeft een plaats gekregen op de liturgische kalender van het bisdom Rotterdam en wel op 20 oktober. Zo kan het feest van de evangelist Lucas op 18 oktober gevierd blijven worden. In Haastrecht zelf wordt het feest van maria ter Weghe wel op 18 oktober gevierd.

Meer informatie
Website parochie
Bidprentje met gebed tot Maria ter Weghe
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland

Noordwijk – H. Jeroen

Locatie	H. Jeroenkerk, Van Limburg Stirumstraat 24, 2201 JP  Noordwijk-Binnen
Datum	derde zondag in augustus. Feestdag H. Jeroen is 17 augustus.

Korte schets
H. Jeroen was een uit Schotland afkomstige missionaris. In 847 zou hij zijn geland tussen Katwijk en Noordwijk. In 851 vestigde hij zich in Noordwijk, toen Northgo geheten, om de bewoners te kerstenen. Hij bouwde er een kerkje dat aan Sint Maarten was gewijd. Op 17 augustus 856 werd Jeroen door de Noormannen vermoord. Volgens de traditie werd in 980 de plaats teruggevonden waar hij begraven zou zijn. Zijn gebeente werd overgebracht naar de abdij van Egmond.
In 1310 werd een schedel gevonden, die werd toegeschreven aan Jeroen. Vanaf dat jaar ontwikkelde Noordwijk zich tot een bedevaartsplaats. De bedevaartpraktijk hield op tijdens de reformatie.
Vanaf 1892 werden weer bedevaarten gehouden naar de nieuwe r.k. Jeroenskerk en naar de plaats waar Jeroen de marteldood was gestorven, het zogenaamde martelveld op het landgoed Calorama. Dat duurde tot halverwege de jaren zestig.
In 1997 werd besloten de middeleeuwse Jeroensprocessie te herstellen als stille omgang. De tocht begint om 8.30 uur bij de Voorstraat/hoek sluispad. De tocht leidt langs de plaatsen waar zich destijds de vijf ‘heilige bruggen’ bevonden, maar ook langs de begraafplaats met uitzicht op het martelveld en langs de oude Jeroenskerk.

Meer informatie
Wie was Sint Jeroen?
Artikel uit Rondom Kerk 
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland

Schiedam – H. Liduina

Locatie	St Liduinakapel in de basiliek van St Liduina en O.L. Vrouw Rozenkrans, Singel 104, 3112 GS  Schiedam
Datum	tweede zondag na Pasen; 14 juni

Korte schets
Na een val op het ijs in februari 1396 of 1397 raakte Liduina van Schiedam (1380/1386 – 1433) bedlegerig voor de rest van haar leven. Terwijl haar ziekte alsmaar verergert, legt zich zij toe op de overweging van het lijden van Christus en krijgt visioenen. Reeds tijdens haar leven komen bezoekers om haar voorspraak vragen en wordt in haar kamer een altaar opgericht. Na haar dood wordt zij begraven in een opgemetseld graf aan de zuidzijde van het kerkhof van de St Jan de Doperkerk in Schiedam. Mede door de melding van wonderen stroomden tussen 1433 en 1572 talrijke bedevaartgangers naar haar graf en sterfhuis. In 1572 kwam hieraan een abrupt einde.
Vanaf 1836 probeerden geestelijken uit Schiedam nieuw leven te blazen in de verering van Liduina. Paus Leo XIII keurde in1 890 haar verering als heilige goed.
Tegenwoordig wordt Liduina herdacht op de tweede zondag na Pasen. ’s Ochtends is er een eucharistieviering met de bisschop van Rotterdam als hoofdcelebrant. ‘s Middags wordt door Schiedam de stille omgang gelopen.

Meer informatie
Over Schiedam
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland

Waddinxveen – O.L. Vrouw van Waddinxveen

Locatie	kapel van O.L. Vrouw in de parochiekerk van St. Victor, Zuidkade 176, 2741 JJ  Waddinxveen
Datum	eerste zondag van oktober; gehele jaar

Korte schets
Het voorwerp van verering is een Mariabeeld, dat omstreeks 1500 is vervaardigd. Voor de reformatie bevond het zich in het O.L. Vrouwepand van de St. Janskerk in Gouda. Omstreeks 1532 zouden hier enige genezingen hebben plaats gevonden. Tijdens de reformatie werd het beeld in veiligheid gebracht op de zolder van een huis in de Peperstraat. Daar werd het teruggevonden eind 1656 en gekocht door pastoor Cornelis de Jager. Hij plaatste het beeld in 1663 in de nieuw gestichte rooms-katholieke kerk van Waddinxveen. Al snel kwam hier een bedevaartpraktijk op gang en werden miraculeuze genezingen genoteerd. Dat werd minder na de dood van pastoor de Jager.
Het begin van de twintigste eeuw liet een opleving zien, met name door de inspanningen van de Goudse kapelaan B. de Jong. Zo werd op 24 oktober 1916 een processie van Gouda naar O.L. Vrouw van Waddinxveen gehouden. Twee volle boten met circa 400 pelgrims voeren de Gouwe op in de richting van de Victorkerk. Daar werd een plechtige hoogmis gehouden, gevolgd door een processie en een plechtig lof door de deken van Gouda. Dat werd in de daaropvolgende jaren herhaald.
Tegenwoordig neemt de verering nog maar een bescheiden plaats in. De bijzondere feestdag (eerste zondag in oktober) wordt niet meer gevierd. De Mariakapel is door de week geopend, als het parochiesecretariaat is bemensd (maandag, dinsdag en woensdag 10.00 – 14.00 uur en vrijdag 10.00 – 12.00 uur)

Meer informatie
Databank Bedevaartplaatsen in Nederland

Zevenhoven – O.L. Vrouw van Lourdes

Locatie	Lourdesgrot achter de parochiekerk van St Jan de Geboorte, Noordeinde 26/28, 2435 AG  Zevenhoven
Datum	zaterdag naastbij 15 augustus

Korte schets
In 1913 werd achter de kerk begonnen met de bouw van een kopie van de grot in het franse Lourdes. De grot is gelegen in een klein bosje op het kerkhof. In de grot staat een bijna levensgroot wit beeld van O.L. Vrouw van Lourdes, ook uit ongeveer 1913.
Al vanaf het begin trok de grot veel bezoekers, ook van buiten de parochie.
Na een vermindering van de belangstelling in de jaren zestig, werd de grot in 1977 gerestaureerd.
Elk jaar wordt op de zaterdagavond, die het dichtst bij 15 augustus ligt, een Mariaviering in de open lucht gehouden. Die viering trekt deelnemers uit de wijde omgeving.
In 2005/2006 is met subsidie van Skanfonds en de Europese Unie een stiltetuin ingericht. Deze tuin van 12.000 m2 omvat naast de Lourdesgrot en het kerkhof ook de pastorietuin en een bosje.

Meer informatie
Over stiltetuin
 Databank Bedevaartplaatsen in Nederland