Met open hart

Eind augustus vierde het bisdom Paramaribo het vijftigjarig bestaan. De banden tussen dat bisdom en het Bisdom Rotterdam zijn van oudsher sterk, en de laatste jaren alleen maar sterker aangehaald. Zoals tijdens de Wereldjongerendagen in Keulen, toen Surinaamse jongeren in Rotterdam op de boot stapten naar Keulen, met hun leeftijdgenoten uit Zuid-Holland. Ook de persoonlijke relatie van bisschop Van Luyn met Suriname en diens bisschop De Bekker, is hartelijk. Ter gelegenheid van het bisdomjubileum reisde een delegatie uit ons bisdom af naar Paramaribo. Daaronder mgr. Van Luyn, Tineke Heemskerk en Steven van Eck. De laatste twee geven hieronder hun indrukken van de reis. 

Tineke Heemskerk

Tineke Heemskerk (59) uit Hazerswoude reisde met petekind Koen (16) en zijn zus Louise (18) naar Suriname. In haar parochie logeerden in 2005 negen Surinaamse jongeren, in de week voor de Wereldjongerendagen Keulen. Ook bij Tineke thuis. 

‘De vriendschap en het respect voor mgr. De Bekker deed ons naar Suriname gaan, om het  bisdomjubileum mee te vieren’, vertelt Heemskerk. ‘Het was geweldig. We logeerden met mgr. Van Luyn bij mgr. De Bekker in het prachtige bisschopshuis.’  

‘De band met de bisschop van Paramaribo groeide in onze familie doordat mijn schoonzus Corrie Heemskerk in 1975 als arts vanuit het diaconessenhuis in kwam in onze familie door mijn schoonzus Corrie Heemskerk, die in 1975 als arts ging werken vanuit het diaconessenhuis in Paramaribo voor de medische zending in het binnenland van Suriname. Zo ontstond de belangstelling en de liefde voor Suriname.’

Dat veranderde niet toen zich een drama voordeed.
‘Corrie en haar man Freddie, met wie ze toen net een maand getrouwd was, kwamen om bij de vliegramp op Zanderij op 7 juni 1989.’

‘De bisschop leerden we via Corrie kennen. In de eerste jaren kwamen ze elkaar vaak tegen toen hij nog werkte als inspecteur van het onderwijs. Mgr. De Bekker was onder meer directeur van de Pater Albrinckstichting die de hulpverlening in het binnenland van Suriname coördineert. Ook met deze stichting heeft onze familie contact. Een gedeelte van de bezittingen van Corrie, zoals haar huis, zijn na haar dood naar deze stichting gegaan.’

Studeren

‘Het contact met mgr. De Bekker bleef. Bij zijn wijding tot bisschop, drie jaar geleden, hebben onze kinderen samen met enkele Surinaamse jongeren een stichting opgericht die zijn naam draagt. Met het geld van deze stichting kunnen jonge Surinaamse mensen studeren.’

‘Nu op bezoek in Suriname voor de jubileumviering, maakten we een programma mee, speciaal voor de gasten. Daarin hoorden we veel over en zagen veel van Paramaribo. De echte viering van het jubileum was op zondag, en die was stijlvol en inspirerend.’

‘Op maandag na het feest gingen we op bedevaart naar Batavia, de plaats waar Petrus Donders gewerkt heeft onder de melaatsen. De kruisweg waarop mgr. De Bekker ons voorging en daarna de eucharistieviering met mgr. Van Luyn, hebben veel indruk op mij gemaakt.’

‘Na de officiële activiteiten zijn Louise, Koen en ik met Haedley, een van de pleegkinderen van bisschop De Dekker, naar het dorp Jawjaw gegaan. Haedley is daar opgegroeid. Tweehonderd kilometer over een bauxietweg in een pick-uptruck. Toen in een boot, gemaakt van een boomstam met een 70-pkmotor, een half uur stroomopwaarts. We stopten eerst nog in een dorp voor Jawjaw en bezochten daar de oma van Haedley, bijna zeventig jaar en alleen gekleed in een panni, zo’n omgeslagen rok.Het hele dorp liep uit om ons te zien. We gaven spullen voor de school, zoals schriften en potloden. De school en nog een paar gebouwen zijn van steen, maar verder hebben de meeste huizen in het binnenland daken van palmbladeren. De mensen slapen op de grond of in hangmatten.’

‘In Jawjaw zijn een paar logeerhuisjes met bedden en een keuken waar je kunt koken op gas. ‘s Avonds van 7 tot 10 uur brandt er elektrisch licht, opgewekt door een aggregaat. Voor gasten is er een wc en douche, maar normaal heb je voor dat soort dingen het bos en de rivier.’

‘Onze terugweg naar de stad ging weer met de boot en met dertien personen en een dak vol spullen in een Toyotabusje met open ramen voor de ventilatie. Het rode stof van de bauxiet ging er in één douchebeurt niet af.’ 

‘Opo yu ati, open je hart, is het thema waarmee het bisdom Paramaribo het gouden jubileum vierde. Het waren voor ons dagen met een goud randje, omdat wij met hen mee mochten vieren. In zijn preek tijdens de jubileumviering haalde mgr. De Bekker het voorbeeld aan van de vlieger die je laat vieren, maar waarmee je toch verbonden blijft. Je kunt het verleden niet vasthouden, maar je blijft er wel altijd mee verbonden. Draden van respect, liefde en verbondenheid, lopen er tussen de mensen van het bisdom Paramaribo en Rotterdam en deze zijn steviger geworden in deze mooie dagen.’ 

Steven van Eck

Code Music was met een groep van twintig Nederlandse jongeren ook in Suriname aanwezig, voor het project “Tools for development”, gesponsord door onder meer het Bisdom Rotterdam. Steven van Eck (28), woonachtig in Kerk-Avezaath en lid van Code Music, reisde mee.

‘In de tweede week van ons verblijf in Suriname, beleefden we de kern van ons project: het geven van de workshops muziek aan de jongeren van de diverse parochies die zich hadden ingeschreven.’ 

‘Mijn voornaamste taak tijdens de reis was het filmen van alle onderdelen en gebeurtenissen, het verzorgen van de PR en daarnaast waar nodig bijspringen in de workshops. In de eerste week bereidden we de workshops voor en studeerden de liederen in. Ons allerbelangrijkste optreden was de viering van het vijftigjarig jubileum van het bisdom Paramaribo op zondag 24 augustus. In de derde en laatste week van ons verblijf, vertrokken we richting Corneliskondre, een dorpje in het binnenland, om ook daar workshops te geven en enkele instrumenten en tevens landbouwgereedschappen achter te laten.’

‘Toen ik dit voorjaar las over dit project tijdens een zangdag, was ik meteen enthousiast. Eerder had ik al ervaring opgedaan met vrijwilligerswerk voor jongeren in Zuid-Amerika en in dit project zag ik de kans dat te combineren met muziek en filmen, voor mij een waar droomscenario!’

‘In Suriname bleek het even wennen aan met name de temperatuur. Maar eenmaal geacclimatiseerd en voorgesteld aan die paar extra muggen, voelden we ons als een vis in het water. Wat een vreemde gewaarwording om aan de andere kant van de wereld gewoon Nederlands te horen! Suriname heb ik ervaren als een warm bad in alle opzichten, hier heerst overal echt een heerlijk ontspannen sfeer en de mensen zijn warm en hartelijk.’ 

‘Maar we kwamen voornamelijk voor ons project en niet als toerist, dus er was werk aan de winkel. Qua dagindeling wist ik van tevoren niet echt waar ik aan toe was. Het zou een drukke werkvakantie worden, met kennisoverdracht en het starten van nieuwe muziek- en koorinitiatieven als doel. Maar hoe ziet je dag dan eruit? De staf had alles strak geregeld, niet altijd even praktisch in het relaxte Suriname, maar we hadden een mooi doel voor ogen en dus veel werk om te verzetten. Het bleken echt lange dagen. Maar door het plezier en de voldoening die het de hele dag door gaf, die permanente glimlach op ieders gezicht, het enthousiasme en de leergierigheid van onze leerlingen, merkten we nauwelijks hoeveel we eigenlijk deden... totdat we iedere avond ons bed zagen en als een blok in slaap vielen, hitte of geen hitte.’

‘Zelf viel ik natuurlijk wat buiten het instrumentale deel van het project, maar ook op filmgebied was er nog veel meer te doen. Want er gebeurde zoveel moois. Niet alleen wilde ik het indrukwekkende land, de omgeving en sfeer vastleggen, ook het enthousiasme van de jongeren, het talent, de optredens, de voldoening van ons en de jongeren. Het was rennen en vliegen om maar niets indrukwekkends te hoeven missen. Dan waren er ook ‘s avonds nog vaak optredens, gesprekken en uitnodigingen, want vanuit het bisdom en de parochies was er een groot enthousiasme en interesse in onze groep.’

Muziektraditie

‘Suriname is een land met een grote muziektraditie. Dat de muziek de jongeren in het bloed zit, bleek wel op onze eerste workshopdag. Met groot enthousiasme werd gereageerd op de diverse presentaties van de instrumenten waarop wij les gingen geven. Het was daarna dringen bij de inschrijflijsten. Voor de lessen zang, gitaar, piano en drum moesten er zelfs extra lessen ingepland worden om aan alle vraag te kunnen voldoen. Gedurende de week zagen we de leerlingen echt groeien in het bespelen van hun instrumenten, en het was verbazingwekkend om te zien wat iedereen bereikte in zo’n korte tijd.’

‘Voor de jongeren in Paramaribo hebben we instrumenten en diverse lesmethodes bij het bisdom achtergelaten, zodat er na onze start het hele jaar door, zelfstandig verder gestudeerd kan worden op de instrumenten.’

‘Al met al was deze reis voor mij een en al plezier. Werken met jongeren én muziek én film en dan ook nog eens beseffen dat je zo iets moois aan het opbouwen bent voor de toekomst van de jongeren die we ontmoetten. Want we beseffen allemaal dat ons bezoek geen tijdelijk doel heeft. Nadat we vertrokken zijn, kunnen de jongeren met de theorie- en praktijkbasis van de muziek en de achtergelaten instrumenten, zelf volop verder werken aan hun eigen toekomst op muzikaal gebied.’

‘Dat niet alleen. We merken dat door de muziek, verschillen in achtergrond, nationaliteit, cultuur en rijkdom wegvielen. Wat telt is de liefde voor muziek. Als dit maar het begin is en deze vonk van inspiratie door de jongeren binnen hun parochies ook weer wordt doorgegeven, dan bereiken we nog zoveel meer. Na deze ervaring wordt het alleen nog maar moeilijker een volgende keer ‘gewoon’ op vakantie te gaan... ‘ 

‘Het thema van het vijftigjarige bisdom was ‘Opo yu ati’, open je hart. Dit is voor ons allemaal een reis van onshart geweest. Meer informatie over het project van Code Music: www.code-music.nl. Kijk bij ‘Activiteiten’, Bronkoor Suriname 2008.