Kerk is van blijvende waarde, ook in 2008

Januari: Kerkbalansmaand. Voor de penningmeesters van de parochies in het bisdom en daarbuiten, maar ook van de protestantse gemeenten, is de eerste maand van het jaar tevens de belangrijkste. De Actie Kerkbalans levert de inkomsten en toezeggingen op waarmee de kerkelijke gemeenschappen hun uitgaven in de rest van het jaar bekostigen. Sinds kort experimenteren de kerken met nieuwe vormen van actievoeren: Kerkbalans Nieuwe Stijl. De eerste resultaten daarvan moeten dit jaar zichtbaar worden. Spannende tijden dus!

Op 10 januari 2008 is in de Utrechtse Gertrudiskapel met een persconferentie het landelijke startschot gegeven voor de Actie Kerkbalans 2008. Dirk Bijl, voorzitter van de Interkerkelijke Commissie Geldwerving, drs. E. Duijsens, econoom Bisdom Haarlem en prof. dr. Eduard Kimman, secretaris-generaal van de RK Bisschoppenconferentie kwamen daar aan het woord. Het centrale thema: Kerkbalans Nieuwe Stijl.
De eerste resultaten zijn volgens Bijl bemoedigend. Hij waarschuwde evenwel dat er nog te veel kerkelijke gemeenten zijn die niet mee willen in de veranderingen. Kerkbalans Nieuwe stijl heeft tijd nodig. ‘Innovatie is geen kwestie van één keer een inhaalslag maken. Innovatie betekent continue aandacht, soms met sterke prikkels. De samenleving verandert, nieuwe technieken, ook pastoraal, worden oud en kunnen hun aantrekkingskracht verliezen, geloofsbeleving verandert. Concreet betekent dit dat Kerkbalans doorgaat op het ingezette spoor.’
 
Niet inflatievast
Hoewel de inkomsten van de Rooms-Katholieke Kerk en de Protestantse Kerk in Nederland in 2006 toenamen, bleven ze achter bij de inflatie in dat jaar. De totale inkomsten van de 1425 rooms-katholieke parochies – waarvan een fors deel via de Aktie Kerkbalans - stegen met gemiddeld 0,7 procent, die van de protestantse gemeenten met gemiddeld 1,4 procent.
De leden van de gemeenten binnen de Protestantse Kerk in Nederland brachten in 2006 onder meer via Kerkbalans, collectes en legaten, ruim 274 miljoen euro bijeen. Dat is een gemiddelde van ruim 141 euro per lid. De bijdrage van de gemiddelde rooms-katholiek ligt fors lager. De parochies kregen in 2006 via Kerkbalans iets meer dan 59 miljoen euro binnen. Volgens kerkelijke registratie telde de RK Kerk in 2006 4.350.000 katholieken. De bijdrage is dan 13,57 euro per kerklid. Nemen we uitsluitend degenen die aan deze actie geven - 45 % van alle katholieken - dan is de gemiddelde bijdrage per gever 30 euro, oftewel 67 euro gemiddeld per huishouden. Als de inkomsten uit andere bronnen, zoals het vermogen en collectes, worden meegeteld, zamelden de parochies 165 euro in. Dat is vrijwel gelijk aan de inkomsten in 2005.
Tegenover deze inkomsten stonden uitgaven van 174,8 miljoen uit. De gezamenlijke parochies teerden dus bijna 10 miljoen euro in. Terwijl de parochies er in slagen te bezuinigen: de uitgaven lagen in 2006 3,6 miljoen euro lager dan het jaar daarvoor. De uitgaven aan kerkgebouwen daalden, maar de personeelskosten stegen.

Per bisdom
Op het Bisdom Roermond na, zagen alle bisdommen, ook Rotterdam, in 2006 de bijdragen via Kerkbalans toenemen. De stijging was het grootst in het Bisdom Haarlem.
 
Bijdragen Kerkbalans (x 1.000 euro) in 2006

	2004	2005	2006
Groningen- Leeuwarden	3.334	3.401	3.430
Utrecht	14.348	14.317	14.458
Haarlem	7.714	7.765	7.917
Rotterdam	7.560	7.747	7.803
Breda	5.412	5.456	5.575
Den Bosch	11.345	11.356	11.409
Roermond	8.538	8.594	8.433
Totaal	58.251	58.636	59.025

* cijfers 2004: opgaven en schattingen bisdommen; cijfers 2005 en 2006: onderzoek Kaski
 

Deelname van katholieke huishoudens aan actie Kerkbalans (in %)

	2004	2005	2006
Groningen- Leeuwarden	62	66	61
Utrecht	55	61	58
Haarlem	38	45	45
Rotterdam	36	39	38
Breda	50	47	46
Den Bosch	40	43	42
Roermond	36	38	39
Totaal	46	45

Kerkbalans Award
Tijdens de persconferentie in Utrecht werden ook de Awards 2008, bedoeld als stimuleringsprijs, uitgereikt. In 2007 heeft de Actie Kerkbalans deze Award ingesteld voor mensen of groepen die op lokaal niveau in parochies en gemeenten bijzondere initiatieven ontwikkelen op het gebied van geldwerving. De Awards 2008 werden uitgereikt door bisschop Mgr. J. Punt van Haarlem en ds. G. de Fijter, de scriba van de Protestantse Kerk Nederland, aan:
•         Irma Brunsman-Pieksma (RK Parochie Sint Martinus, Sneek)
•         Commissie Kerkbalans O.L.V./ Cees Wetter (RK Parochie Sint Martinus, Almere)
•         Jan de Graaf en Henk van Bruggen (Protestantse Gemeente Dronten)
•         René Vugteveen (Protestantse Gemeente Raalte)

Op de website van Bisdom Rotterdam treft u meer informatie aan over de begeleiding van WWAV in de parochies. Van enkele zijn filmpjes opgenomen, die via de website te bekijken zijn. Zie hiervoor: www.bisdomrotterdam.nl

De Actie Kerkbalans is opgezet om de plaatselijke geloofsgemeenschappen te ondersteunen in hun geldwervende activiteiten. Gedurende de actieperiode bezochten tienduizenden vrijwilligers circa 2,5 miljoen adressen. De actie wordt in 2008 voor de 36ste maal gehouden. De actieperiode van Kerkbalans 2008 liep van 13 t/m 27 januari, onder het thema: “Een kerk is van blijvende waarde”. De acties in de parochies lopen gedurende het gehele jaar door.
 
 Prof. dr. E. J. J. M. Kimman, secretaris-generaal van de rooms-katholieke bisschoppenconferentie, benadrukte de aandacht voor ‘rand-kerkelijken’. Hij pleitte voor een verandering van blikrichting en legde de relatie met het Jaar van het Religieus Erfgoed, dat op 17 januari van start ging. ‘De aandacht van Kerkbalans voor randkerkelijkheid is ook welkom binnen het kader van het Jaar van het Religieuze Erfgoed. Het brede publiek moet gaan beseffen dat de tienduizenden religieuze objecten in de honderden kerken, kloosters, kapellen, schatkamers en pastorieën niet alleen kostbaar en behoudwaardig zijn, maar ook nog eens een belangrijk deel van ons nationale cultuurbezit uitmaken. De geschiedeniscanon is vol van religieuze invloeden en soms ook religieuze conflicten. Van kerkgebouw tot moskee, van synagoge tot klooster, van paramenten tot avondmaalszilver wordt daarvan getuigd.’
Kimman pleit voor het betrekken van mensen die nu nog verder van de kerk af staan. ‘Van rand-kerkelijken naar betrokken zoekers. Van voorbijganger tot sympathisant. Voor zowel de Actie Kerkbalans als voor het Jaar van het Religieuze Erfgoed is de boodschap eender: De kerk is van blijvende waarde.’
Wat Actie Kerkbalans voor ogen zou moeten hebben, aldus Kimman, is de beweging niet langer te maken “vanuit het centrum naar de marge, maar vanuit de rand naar het midden”. ‘Is er in het grijze gebied van de randkerkelijkheid interesse te wekken voor het voortbestaan van het religieuze erfgoed?’ Kimman is hoopvol: ‘Zonder theologische bijbedoelingen geeft Kerkbalans aan de term randkerkelijkheid een nieuwe betekenis, een nieuwe dynamiek: van buiten naar binnen. Van de rand naar het centrum. Van onverschilligheid naar een lichte vorm van interesse en participatie. Dit is een belangrijke stap.’

Parochies verbreden en verdiepen
Een flink aantal parochies in het bisdom werkt, ondersteund door marketing- en communicatiebureau WWAV, aan een hogere opbrengst van de Aktie Kerkbalans. Het Bisdom Rotterdam maakt deze ondersteuning financieel mogelijk.
De inspanningen richten zich op twee strategieën: verbreden en verdiepen. Door meer parochianen te laten deelnemen aan de Aktie Kerkbalans, verbreden parochies hun basis. Bestaande deelnemers aan de actie kunnen hun bijdrages natuurlijk ook verhogen; dan worden de mogelijkheden van de parochie verdiept.
Binnenkort begint een nieuwe ronde van parochies die actief met de Aktie Kerkbalans aan de slag gaan. Want het voeren van deze actie beperkt zich niet tot de januarimaand: het werk aan de (financiële) draagkracht van de parochies vergt het hele jaar de aandacht.
Tot dusver doen de volgende parochies in het bisdom mee met Kerkbalans Nieuwe Stijl:
Barendrecht: Augustinus; Dordrecht: H. Maria; Gorinchem: HH. Nicolaas Pieck en Gezellen; Gouda: Antonius van Padua; Hazerswoude: HH. Engelbewaarders; Hazerswoude-Rijndijk: HH. Michaël en Bernardus; Hendrik-Ido-Ambacht: H. Nicolaas; Hoek van Holland: HH> Egbertus en Lambertus; Honselersdijk: OLV van Goeden Raad; Hoogmade-Woubrugge: OLV. Geboorte en De Goede Herder; Leiden: De Regenboog: St. Petrus; Leidschendam-Voorburg: St. Maarten en Trinitas; Nootdorp: Bartolomeus; Oud-Beijerland: Christus Dienaar; Rijswijk: Bonifatius; Rotterdam: H. Nicolaas; HH. Michaël en Clemens; OLV. van de Vrede; De Vier Evangelisten; Sliedrecht: OLV. van Altijddurende Bijstand; Stompwijk: H. Laurentius; Vlaardingen: Willibrord; Zoeterwoude: St.Jan’s Onthoofding.