In zijn boodschap voor de Werelddag van de Armen roept paus Leo XIV op tot meer solidariteit en mededogen met mensen in armoede. De dag wordt dit jaar gevierd op zondag 15 november.

Uitgangspunt van de boodschap is de tekst uit Psalm 14: “De arme vindt zijn toevlucht bij de Heer.” Volgens de paus zijn het de armsten die als eersten de gevolgen van maatschappelijk onrecht ondervinden.

Christus, toevlucht voor de armen

Centraal in de boodschap staat Jezus Christus. “Jezus Christus is werkelijk Gods toevlucht voor de armen”, benadrukt de paus. “Hij komt allen tegemoet en aan ieder biedt Hij een veilige toevlucht: ‘Komt allen tot Mij die uitgeput zijt en onder lasten gebukt, en Ik zal u rust en verlichting schenken’ (Matteüs 11, 28). In Jezus beschermt God niet alleen, maar Hij deelt de menselijke armoede tot aan het kruis.”

Paus Leo pleit voor “allen die zonder huis, werk, onderwijs, voedsel, gezondheid zijn” en spreekt de hoop uit dat de armen Jezus mogen ontmoeten. “Mogen zij Hem vóór alles ontmoeten in degenen die zich christenen noemen”, zegt hij. “In Christus zijn ook wij geroepen om arm te worden en een toevlucht te worden voor de arme.”

Oproep tot gewetensonderzoek

“De Kerk is van nature geroepen om arm en een toevlucht voor de armen te zijn,” vervolgt de paus. Met een aantal indringende vragen roept hij op tot een serieus gewetensonderzoek.

Zijn wij een teken van God, die toevlucht is voor de armen? Zijn wij ons bewust van onze armoede of geven wij de voorkeur aan onrechtmatige rijkdom? Komen wij daar waar de armen zijn, en ervaren wij hun gemarginaliseerde bestaan? Luisteren wij naar hun gedachten en delen wij hun verwachtingen?

“Deze en veel andere vragen verplichten tot een serieus gewetensonderzoek”, aldus de paus.

De ervaring van armoede: Franciscus van Assisi

Paus Leo wijst erop dat de ervaring van armoede gevoelig maakt voor solidariteit. Hij verwijst naar de achthonderdste sterfdag van de heilige Franciscus van Assisi en herinnert aan het moment waarop Franciscus in Rome getroffen werd door medelijden met de bedelaars.

“Om hun lijden te begrijpen en te ervaren trok hij zijn eigen kleren uit en wisselde deze in voor de kleding vol scheuren van een van hen, en ging zitten om een aalmoes te vragen en de hele dag te midden van de armen door te brengen, met een blij gemoed (vgl. Fonti Francescane, 1405-1406).”

“Wij willen getuigen dat het ook vandaag nog mogelijk is dezelfde blijdschap te ervaren, wanneer men zich verplaatst in de toestand van de armen en naar hen luistert in plaats van alleen maar over hen te spreken”, aldus paus Leo. “Wie God als toevlucht heeft, is vrij om profetische keuzes te maken, die ervan getuigen hoe alles van onderop opnieuw doordacht kan worden in nederigheid en broederschap.”

• Lees de boodschap van paus Leo voor de tiende Werelddag van de Armen (werkvertaling rkkerk.nl)